Musicus of muzikant en geen burn-out of stemproblemen? Dan tel je eigenlijk bijna niet meer mee anno 2011. Jan Smit, Janine Jansen, Guus Meeuwis en ook hitwonder Caro Emerald; ze haakten allemaal acuut af en waren enkele maanden niet meer te zien. Waar komt dat door? Is de veranderende muziekindustrie daar debet aan? En waar zouden oplossingen kunnen liggen? MCN organiseerde op 3 maart 2011 een verkennende bijeenkomst met experts en mensen uit het veld. "Let op de drie O's, en kijk uit voor de afterparty."

Popblogger Niels Aalberts was een jaar lang manager van het populaire hiphop-orkest van Kyteman. Het orkest stopte na één jaar. Aalberts: “Als we langer waren doorgegaan op deze manier, dan was het fout gegaan. Het werd gedurende dat ene jaar steeds drukker. Als manager maakte ik aan het einde ook scherpere keuzes, nam uitnodigingen niet mee zo makkelijk aan.” Tijdens het succesjaar voor Kyteman stond Aalberts daar bovenop, en dat is ook nodig: “Als manager moet je echt heel goed contact hebben met je artiest, en dan voel je wel aan wanneer je even gas terug moet nemen.”

Heel vaak en overal optreden

“Bescherm je artiesten, een carrière is meer dan slechts één jaar scoren, dat moet langer duren”, vindt ook concertorganistor Marco Riaskoff. Al 25 jaar organiseert hij met veel succes klassieke concertseries met grote solisten. Riaskoff zag de klassieke-muzieksector ingrijpend veranderen: “De klassieke muziek is niet zo sjiek meer, het is steeds meer commercieel. Jonge musici willen heel vaak en overal optreden, het lijkt wel fast food.” Hij sluit zich aan bij Niels Aalberts als het gaat om contacten tussen management en artiesten, maar is van mening dat de eindverantwoordelijkheid toch bij de musicus ligt.

Sopraan Marijje van Stralen vertelt dat de druk soms erg groot kan worden. Soms is afhaken not done. Onder klassieke musici is er een taboe om zwakheden te laten zien. “Je wilt betrouwbaar zijn, enthousiast en natuurlijk altijd topprestaties leveren. Ik heb wel eens gevoeld dat ik eigenlijk niet kon zingen, maar het ging om een grote operarol; afzeggen is dan echt geen optie.”

Opleiding, Onderhoud, Overbelasting voorkomen

Jan Willem Arendse is KNO-Arts aan het Ikazia Ziekenhuis en behandelde sterren als Jan Smit, Guus Meeuwis en Caro Emerald. In zijn presentatie vertelt hij over de stemband en wat er mis kan gaan. Hij toont een gezonde stemband, maar ook een bloedende stemband en een stemband met poliep. En laat horen hoe dergelijke geblesseerde stembanden klinken. “Het lijkt wel een stoomboot,” aldus de arts. Arendse geeft enkele oorzaken van dit leed: slechte zangtechniek, geen warming up of cooling down, te vaak optreden, te droge lucht. Roken, drugs mogen natuurlijk ook niet. “Als het om je stem gaat, gaat het om de 3 O’s, namelijk Opleiding, Onderhoud en Overbelasting voorkomen.” En kijk uit voor de afterparty na een concert!

De eerste O ligt moeilijk in de popmuziek. Aalberts: “Bijna geen enkele zanger heeft een zangopleiding, en voor het resultaat is dat in de popmuziek ook niet nodig want het gaat in eerste instantie om het overbrengen van een emotie”.

In de  muziek gaat het om passie

Haptonoom Bastiaan Stolk heeft een totaal andere benadering. “In de muziek gaat het om passie, en als muzikanten die passie willen inzetten is vrijheid essentieel. Dat kan verdwijnen als het te veel wordt.” Het gaat fout als de artiest het overzicht kwijtraakt, in een routine raakt of zijn of haar presentie verliest. In zijn praktijk Gezond Ondernemen worden mensen behandeld, door middel van gesprekken en aanraking, om weer bij zichzelf te komen. Ook hij denkt dat de afstand tussen artiest en manager funest kan zijn.

Marijje van Stralen: “Als ik studeer dan is dat echt tijd met mezelf, en in de drukke muziekpraktijk is dat voor mij een manier om te overleven.”

Gelukkig had Jan Willem Arendse een optimistische afsluiter: “Veel artiesten zijn ook blij met een time-out. De zwijgplicht vinden ze soms een zegen. Het eerste wat ze doen als ze weer mogen praten, is dan hun vriendin ten huwelijk vragen!”