Spelen! Dat is waar het voor de meeste muzikanten om draait. De oefenstudio uit en het podium op. Maar hoe zorg je ervoor dat je wordt geboekt? Vijf programmeurs van jazz- en wereldmuziekpodia vertellen in het muziekcafé van MCN hoe zij een selectie maken.

Het muziekcafé over programmering op 15 april is drukbezocht; veel muzikanten blijken het moeilijk te vinden om de deur naar de podia te openen en zijn op zoek naar tips. Dat is niet vreemd: de podia worden overspoeld met aanbiedingen van bands die graag willen komen spelen. Aan het woord komen Frank Bolder, programmeur van North Sea Jazz en LantarenVenster, Dineke Bogchelman van Hot House Leiden, Jaïr Tchjong van de Melkweg Amsterdam, André Overbeek van muziekcafé Trianon in Nijmegen en Wijbrand Luth van het Nyama Festival. De boodschap die zij hebben, is niet altijd leuk, maar wel realistisch. Frank: “Ik krijg per dag 150 tot 200 mails van bands die willen komen optreden. Dat is bijna niet bij te houden.”

Volle programmering
Het eerste waar programmeurs rekening mee moeten houden, is de hoeveelheid bands die zij kunnen boeken. Zo organiseert Hot House Leiden slechts tien concerten per jaar, terwijl op het North Sea Jazz-festival vijftig bands per dag kunnen optreden. Zo’n 25 tot 30 procent daarvan is van Nederlandse bodem. De Melkweg organiseert ongeveer zestig wereldmuziekconcerten per jaar, waarvan de meeste acts uit het buitenland komen. Het Nyama Festival heeft plaats voor ongeveer dertig wereldmuziekbands, terwijl Trianon elke maandag openstaat voor jazz. Een weigering kan dus simpelweg voortkomen uit het feit dat de programmering vol zit. Dineke: “Een band moet er rekening mee houden dat we een half jaar tot negen maanden vooruit boeken. We zijn iedere keer weer heel zorgvuldig in onze keuze.” Wijbrand herkent dit: “Als het festival dichterbij komt, krijgen we steeds meer mails. Maar dan zit de programmering vaak al vol.”

Publiek trekken
Naast de praktische begrenzing van het aantal optredens, moeten podia ook rekening houden met de hoeveelheid publiek die een band kan trekken. Jaïr: “Bij de Melkweg worden alle muziekprogrammeurs geacht om zonder subsidie te boeken. Het ideaal is dat je één keer per maand een goedlopend concert hebt, zodat je daarnaast avontuurlijker kunt boeken. Je zoekt een middenweg tussen je eigen smaak en de kille cijfers. Ik moet werken met een bepaalde bandbreedte: in de oude zaal moet een band minstens driehonderd betalende bezoekers trekken.”
Frank knikt instemmend. “In de muziekzaal van LantarenVenster passen driehonderd mensen. Dan moeten er minstens honderd bezoekers zijn, wil het een beetje leuk zijn voor iedereen. We proberen wel een plek te creëren voor jonge bandjes waar we in geloven, bijvoorbeeld in voorprogramma’s, packages met bekendere artiesten of minifestivals.”
Hij benadrukt dat hij geen artistieke uitspraak doet als hij een band niet boekt.

Kleine podia
Trianon is een buitenbeentje; in plaats van bands af te moeten wijzen, zijn zij juist actief op zoek naar muzikanten die in het café willen komen spelen. In Nijmegen en omstreken heeft het café inmiddels een goede naam opgebouwd onder muziekliefhebbers. Nadeel: Trianon kan niet dezelfde gage bieden als grotere podia. De muzikanten die er optreden, komen vaak terug omdat ze er een goede tijd hebben. Toch is dat niet het enige. De grote podia houden goed in de gaten wat er op kleinere plekken gebeurt. Frank: “Begin eerst maar eens bij Zaal 100 of De Badcuyp en laat zien wat je kunt.”
Dineke ziet graag een volledig concert van een band, voor ze tot boeking overgaat. Ook daar kan een optreden in een kleine zaal heel goed toe dienen. Ook vindt zij het belangrijk dat een band op meerderde plekken heeft gespeeld. “Als je groot bent in Amsterdam, betekent dat niet dat je overal succes zult hebben.”

Tips
Misschien lijkt de boodschap van de programmeurs voor beginnende muzikanten ontmoedigend, maar er is veel wat je zelf kunt bewerkstelligen. In het muziekcafé van MCN komen heel wat nuttige tips voorbij.
- Doe mee aan showcasedagen
Het is heel zinnig om jezelf in de kijker te spelen. Als je goed bent, is dat de plek waar je opvalt.

- Stop energie in je publiek
Laat niet alle promotie over aan het podium, maar denk ook zelf mee. Creëer een buzz rondom jouw act, laat zien dat er echt iets interessants en onderscheidends gaande is.

- Wees een ondernemer
Het kan geen kwaad om er nog eens achteraan te bellen, als je bijvoorbeeld een cd hebt opgestuurd naar programmeurs. Zij krijgen heel veel binnen: zorg dat het jouw naam is die blijft hangen.

- Presenteer jezelf zo goed mogelijk
Verwijs in een mailtje niet alleen maar naar twee filmpjes op You Tube, maar leg uit wie je bent en wat je line-up is, Wees zo volledig mogelijk.

- Zorg dat je een goede indruk maakt
Het klinkt als een cliché, maar het overkomt programmeurs regelmatig dat ze van een band niets anders dan slechte repetitiesessies op You Tube vinden. Google jezelf en kijk wat je aantreft. Is dit het beeld dat je van jezelf wilt laten zien?

- Onderhandel over gages
Veel podia zijn bereid om een bepaalde minimumgage aan te bieden, die kan oplopen als je meer bezoek trekt.

En uit het publiek komt tot slot ook een goede tip:
- Organiseer eens je eigen concert
Huur een zaal en ga aan de slag met de pr. Een aantal mensen in het publiek heeft hier goede ervaringen mee. “Je laat zien wat je kunt. En daarna begrijp je programmeurs veel beter!”

(Renate Sun-Louw)