Haydn en Beethoven deelden er één, Carl Philipp Emanuel Bach had er twee: mecenassen in de muziek zijn een oud verschijnsel. Een verschijnsel dat ook heel goed in deze tijd past, volgens fondsenwerver Vera Peerdeman. Zij sprak muzikanten toe tijdens een MCN-workshop over het Mecenaat in de Muziek.

“Het is misschien een beetje een eng woord, mecenaat”, geeft Vera toe. “Ik proef vaak dat mensen er bang voor zijn, om te moeten slijmen, om concessies te doen...maar het mecenaat kan juist kansen meebrengen die je eerder niet kreeg.”
Ze legt uit wat een mecenas is. “Je moet niet naar iemand kijken alsof het een wandelende geldzak is. Een mecenas houdt zoveel van kunst, dat hij het met zijn vermogen mogelijk wil maken. Bovendien kan iemand misschien wel veel meer inbrengen dan geld: betrokkenheid, een netwerk, advies, ideeën.”
Als voorbeeld laat ze een interview zien met de bekende mecenas en kunstverzamelaar Han Nefkens, die zichzelf zelfs een ‘kunstactivist’ noemt.
Haar publiek reageert nog wat afwachtend. “Dat is toch meer iets voor de beeldende kunst”, merkt iemand op. Maar daarin geeft Vera haar geen gelijk. “Absoluut niet. Je moet kijken naar je eigen kracht.”

Filantropie
Het mecenaat heeft in Nederland misschien op dit moment nog geen grote rol, maar Vera verwacht dat dit snel zal veranderen. Ze vergelijkt de situatie met het Engeland van Margaret Thatcher, waar van de ene op de andere dag alle culturele subsidies werden stopgezet. “Zij heeft een aardverschuiving veroorzaakt. Bezuinigingen zijn niet het einde, het is een nieuw begin. Als je nu rijk bent in Engeland, tel je eigenlijk niet mee als je niet aan filantropie doet.”
Alle kansen dus voor muzikanten om op zoek te gaan naar particulieren die willen investeren in hun werk. Jazztrompettist Eef van Breen zit in het publiek en vertelt dat hij zijn cd via crowdfunding heeft bekostigd – binnen een maand had hij het benodigde bedrag bij elkaar. “Er zaten mensen bij die ik totaal niet kende, en die gaven flinke bedragen. Juist zij wilden er niets voor terug. Ze wilden gewoon dat ik die cd ging maken.”
“En dat is precies waar het om gaat”, zegt Vera enthousiast. “Je ziet vaker dat mensen anoniem willen blijven als ze een grote gift doen. Het mecenaat bestaat al, het is alleen niet altijd zichtbaar.”

‘Hoi, geef je me geld?’
Om te laten zien hoe je dat nu aanpakt, een vermogend iemand interesseren voor jouw werk, introduceert Vera de term ‘friendraising’. Ze hamert erop dat het belangrijk is om een band met iemand op te bouwen. “Als je in de kroeg staat, zeg je niet ‘hoi, ik vind je leuk, wil je met me trouwen?’. Aan een vreemde zeg je ook niet: ‘hoi, ik maak mooie liedjes, geef je me geld?’ Je moet elkaar eerst een paar keer ontmoeten.”
Een aantal mensen vragen zich af hoe je zoiets aanpakt, zo’n vriendschap die toch uiteindelijk tot een gift moet leiden.
“Je zult je in een individu moeten verdiepen en gaan zoeken naar verbindingen”, legt Vera uit. “Natuurlijk moet je een strategie hebben en weten waar je mee bezig bent, maar mensen geven geen geld aan een mission statement. Mensen geven aan mensen.”
Ook geeft ze de tip om niet te veel te focussen op een eerste gift: de band met een mecenas is bedoeld voor de langere termijn.

Inspireer om te geven
Een eerste gesprek met een potentiële mecenas – en dat kan iedereen uit je wijde kennissenkring zijn – moet niet draaien om de geldvraag. “Je kunt wel eerlijk zijn in wat je wilt, want dat hebben mensen toch wel in de gaten. Maar gebruik een gesprek om iemand te leren kennen, en zoek aanknopingspunten om nog een keer af te spreken. Vraag mensen niet om te geven, inspireer ze om te geven.”
In drietallen laat Vera de deelnemers een rollenspel doen, waarin ze afwisselend de rol aannemen van zichzelf, de mecenas en een observant. Het blijkt lastig te zijn, zo’n gesprek. Maar het levert wel ideeën op.
Tot slot drukt Vera iedereen nog op het hart om een goede vriend te zijn. “Laat weten wat je met een gift hebt gedaan, maar stuur ook een kaartje als iemand een kindje heeft gekregen. Blijf betrokken, zoek naar aanleidingen om in contact te blijven. Jij bent belangrijk, maar je mecenas is dat ook.”

Tekst: Renate Sun-Louw