GaGa-woord
Het duurt deze maandagmiddag 9 mei ongeveer drie minuten voor het GaGa-woord valt. De Amerikaanse popster is anno 2011 de belichaming van bekendheid. Zover zijn singer-songwriter Celine Cairo, klassiek pianist Christiaan Kuyvenhoven en zanger van popband The Hype Yorick van Norden nog lang niet. Ze zijn echter goed op weg, reden waarom presentator Tom Engelshoven de talkshow in het drukbezette Muziekcafe opent met de vraag of beroemd worden een een doel op zich is.

Christiaan is er heel duidelijk over: "Beroemd zijn op zich is niet zo interessant, het bereik dat je kan hebben omdat je een groot publiek hebt is veel interessanter. Je wilt beroemd zijn door je artistieke persoonlijkheid." Celine sluit zich daar volmondig bij aan. "De inhoud staat voorop. Je kunt nu heel gemakkelijk tv-roem vergaren door mee te doen met shows als X-factor en dergelijke. Maar de artiesten die dat oplevert maken niet de muziek die je op je begrafenis gedraaid wilt hebben." Al die tijd heeft Yorick instemmend zitten knikken. Wanneer het woord aan hem gegeven wordt, zegt hij "beroemd willen worden is voor kinderen. Nu hangt het samen met wat je wilt doen, het gaat samen en is geen keuze op zich."

Factoren
Tom ter Bogt is hoorleraar Algemene Sociale Wetenschappen aan de universiteit van Utrecht en deed onlangs onderzoek naar de factoren van succes bij muzikanten. Hij volgde gedurende drie jaar 400 beginnende muzikanten die een professionele muziekcarriere ambieerden. Tevens vroeg hij diverse A&R-managers (talentscouten van platenmaatschappijen) naar de factoren waarop zij letten bij het scouten van muzikaal talent. A&R-mangers letten op factoren als goede liedjes kunnen schrijven en die ook zelf kunnen spelen, een goede podiumpersoonlijkheid, of een artiest charisma heeft en of ze een goed professioneel netwerk hebben. Ook aan muzikanten werd gevraagd wat ze als belangrijke factoren zagen om het te maken. Een goed sociaal netwerk, een professionele houding, weten wat je wilt met je muziek en een duidelijke visie, een grote motivatie om het te maken en steun van je omgeving achten zij de belangrijkste factoren om het te maken.

Conclusie
Daaruit kwam Ter Bogt met de conclusie dat de gemiddelde muzikant de grootste kans van slagen heeft door klein te beginnen, veel te spelen en zo opgemerkt te worden door partijen die je groter kunnen maken. In zijn onderzoek keek hij ook naar Idols.

Tom: "De gedachte dat de deelnemers daar voor het eerst op de planken staan, klopt niet. Wij hadden als enige ter wereld inzage in de 16.000 aanmeldingen die ze jaarlijks krijgen. Die vergeleken we met de 10 kandidaten die overblijven aan het eind van het programma. Het blijkt dat die tien al ruim op koers lagen om beroemd te worden in de muziek. Ze hebben echter één groot nadeel: ze kunnen geen eigen liedjes schrijven. Daardoor hebben ze een achterstand."

Starappeal
Een andere uitkomst was dat de muziekwereld zwaar gedomineerd wordt door mannen. De kans op een doorbraak is daardoor groter voor mannen dan voor vrouwen. Er zijn meer beroemde mannen dan vrouwen. Tom Engelshoven vraagt wat de rol is van aangeboren starappeal.

Tom ter Bogt: "Mensen vergeten weleens het productieteam achter een artiest. Lady GaGa was vier jaar geleden nog een onopvallend meisje, die had totaal geen starappeal." Celine Cairo voegt toe: "De perceptie van roem is ook vaak anders dan in werkelijkheid. Iemand kan heel beroemd lijken maar toch de huur niet kunnen betalen." Ter Bogt knikt. "Het is een grote uitzondering als je je geld kunt verdienen met je muziek. Dat vergeten mensen weleens."

Omstandigheden
Robbert Tilli vraagt naar de omstandigheden thuis. Werden Christiaan, Celine en Yorick door hun ouders gestimuleerd om muziek te gaan maken? Celine, wiens vader in het publiek zit: "We hadden een piano thuis en werden aangemoedigd om te gaan spelen." Yorick heeft de lachers op zijn hand wanneer hij vertelt dat zijn ouders pas in 1998 en cd-speler aanschaften. Christiaan: "Je moet een ontdekkingsdrang hebben naar de geluiden die je uit zo´n piano kan halen. Als je er met je vuistje op slaat en er komt geluid uit is dat machtig interessant. Daarna is het net als met voetballers. Je moet het leuk vinden,  en je verder willen ontwikkelen."

Ter Bogt hoort het goedkeurend aan. "We maken onderscheid tussen een intrinsieke en een extrensieke motivatie om muziek te gaan maken. Vind je het leuk en maakt het genre je weinig uit, of doe je het voor het geld en de roem? Verder moet je tussen je 18e en 25e doorbreken. Dat is de leeftijd dat je nog wilt afzien voor je muziek, dan ben je nog avontuurlijk." Yorick: "Ik heb vooral geleerd geduld te hebben. We zijn een heel geduldige band en doen het rustig aan, werken gestaag verder aan onze carriere."

Studie
Alle drie studeren nog of hebben gestudeerd aan het conservatorium. Tom Engelshoven vraagt of die opleiding ze voorbereidt op bekendheid. Yorick: "Nee. Nu deed ik tot twee maanden terug de opleiding tot songschrijver en niet als uitvoerend muzikant, dat zal ook meespelen. Veel mensen die de popacademie doen en opgeleid worden tot uitvoerend muzikant worden uiteindelijk sessiemuzikant." Celine Cairo heeft eerst enkele jaren ervaring opgedaan op het podium voordat ze zich aanmeldde voor het conservatorium. "Ik wilde eerst mijn eigen stijl ontwikkelen." Christiaan: "Het conservatorium leert mensen iets goed te kunnen spelen. Wat betreft het leren omgaan met bekendheid en opgeleid worden tot artiest valt er nog een wereld te winnen.

Als afgestudeerd muzikant aan het conservatorium schiet je als artiest weleens tekort." Yorick knikt. "Er zijn weinig vakken gericht op het ‘artiest zijn’." Celine vindt zo’n vak overbodig. "Dat leer je juist in de praktijk, het zou raar zijn als daar een apart vak voor zou zijn." Tom ter Bogt hoort het aan en krijgt het afsluitende woord, alvorens The Hype deze zeventiende Mix afsluit met een liedje.

"Op de Rockacademie blijkt dat de meest succesvolle artiesten de opleiding niet eens afmaken."

Jasper van Vugt