Het is een droom voor veel muzikanten om ooit in hét land van de (vooral de pop)muziek te spelen. Maar hoe treed je nu precies in de voetsporen van Golden Earring, Urban Dance Squad of Tiësto? Welke hobbels moeten worden genomen, hoe kom je die schijnbaar onneembare vesting binnen? Voor die vragen stonden de vier ervaringsdeskundigen die deze woensdagmiddag 25 mei hun kennis delen ook.

Bas Apswoude is een van de vier leden van het Amstel Quartet, een saxkwartet dat in 1997 werd opgericht en kamermuziek speelt. ‘De eerste keer dat we in de VS terecht kwamen was dankzij het winnen van een concours. Je krijgt zo een grote kans om ergens te spelen en naamsbekendheid op te bouwen. De prijs was een Amerikaanse en die organiseerde daar een reeks concerten. Dat was in 2006. Inmiddels zijn we drie keer in de VS geweest voor tournees.’

Geld

Het onderwerp geld komt naar voren. Ties Mellema: ‘Je moet echt reissubsidie meenemen uit Nederland. In het begin kregen we slecht betaald, later werd het iets beter. We spelen vaak quitte.’ Uit het publiek komt de vraag wie de reis- en hotelkosten betaalt. Bas: ‘Dat betalen we zelf. Soms wordt het voor ons geregeld en is dat in de gage opgenomen. Als je dat standaard eist dan krijg je ongeveer de helft minder concerten.’

Vincent: ‘Standaardcontracten zijn er niet. Elke jazzclub heeft zijn eigen contract. Je kunt niet teveel eisen stellen, anders krijg je de reactie “you should be glad you can play here”. Iemand ander stelt de vraag of ze weleens betaald hebben om ergens te mogen spelen. Ties: ‘Ja, onze manager heeft weleens betaald om ons op een belangrijk festival te laten spelen.’

Netwerken

Vincent Henan is met zijn band latinband Fra Fra Sound al vier keer in de VS geweest voor optredens. De eerste keer was in 1998 op het Jamaica Festival in Jamaica. Dat werd gecombineerd met een optreden in New York. Vincent: ‘We hadden het zo gepland dat er twee dagen tussen onze aankomst in New York en ons vliegtuig naar Jamaica zaten. Tussendoor konden we spelen op een festival in de Knitting Factory, een goed aangeschreven zaal. Je moet als buitenlandse band iets laten horen en zien dat ze nog niet kennen of zelf niet in huis hebben. Zoals de Amerikanen zeggen: “you don’t bring a sandwich to a picknick”.’

Inmiddels heeft Fra Fra Sound een eigen netwerk opgebouwd en spelen in zo’n acht steden per tournee. De optredens in de VS zorgen er ook voor dat het uitstraling heeft naar andere landen waar ze graag willen spelen, zoals Mexico, Canada en Japan. Tijdens hun laatste tournee in 2009 verzorgden ze 11 concerten in 14 dagen. ‘Het is een groot land, en elke dag dat je er bent kost het geld. Je moet zorgen dat je elke dag dat je in de VS bent iets doet.’

Voorbereiding

Nancy Poleon had haar eerste Amerikaanse avontuur met C-Mon And Kypski goed voorbereid. In 2005 speelde de groep voor het eerst in de VS. Sinds dat optreden op het grootste showcasefestival ter wereld SXSW zijn ze nog vijf keer gegaan, waar ze onder meer ook op het New Yorkse festival CMJ speelden. Een keer zijn ze drie maanden in de VS gebleven met 23 optredens.

Alles werd geregeld vanuit Nederland. Nancy: ‘We stelden onszelf de vraag wat we daar wilden gaan doen en wat we wilden bereiken. Wat waren onze doelen?’. Concreet was dat een netwerk opbouwen en een agent krijgen die optredens voor ons kon regelen. Ook hier heb ik mensen om advies gevraagd, zoals Candy Dulfer. Daar gingen we ook met iedereen praten.

Effect

Via de Ready To Start regeling hadden we wat subsidie losgekregen. Verder hebben we sponsors gevraagd en mensen naar hun connecties in de VS gevraagd. Desondanks heeft die eerste keer niet veel opgeleverd. Het kostte €30.000, alleen al de perspromoter die wat interviews en artikelen voor ons heeft opgezet en geregeld kostte al €4500. Verder hadden we nog een plugger die onze single bij het belangrijke radiostation KCRW heeft geplugd. Dankzij internet zagen we in welke gebieden het aansloeg en waar niet. Dat is online goed te traceren. We hebben een tabel aangemaakt met mensen waar we contact mee onderhouden.’ Bas vult aan: ‘Soms heb je in heel kleine stadjes juist enorm veel succes. Zo hebben we eens ergens gespeeld waar 10% van de bevolking bij ons optreden was.’ Met Fra Fra Sound heeft Vincent de backing van de latinscene. ‘Die pikt onze muziek op. Het is een niche waarin we werken, maar omdat het land zo groot is, zijn daar toch veel mensen voor. In New York blijft het moeilijk. Toch hebben we daar vijf keer gespeeld.’

Visa

De visa’s die benodigd zijn om concerten te mogen geven blijven een onderwerp waar veel vragen over zijn. Het MCN heeft hier aparte informatiefolders over waarin alle informatie en regelingen staat uitgelegd. Het onderwerp komt toch kort aan bod. Nancy: ‘Een visum is enorm belangrijk maar kost je wel €2500. Neem een advocaat in de VS in de arm die kan aantonen dat je artiest bent. Vertaal je recensies uit de OOR en stuur die op.’ Vincent: ‘Tegenwoordig worden die visa’s steeds goedkoper omdat er meer advocaten zijn die het kunnen regelen. Als je op een toeristenvisum probeert binnen te komen ben je onmiddellijk verdacht als je een instrument bij je hebt. Bewijs dan nog maar eens dat je niet gaat optreden. Laat staan als je met een groepje mensen met instrumenten bent.’ Nancy: ‘Zeker New York is wat dat betreft lastig. Andere steden zijn makkelijker.’

Niveau

Waarom is het land van de onbegrensde mogelijkheden eigenlijk zo aantrekkelijk voor muzikanten? Bas weet het wel: ‘Het is een gaaf land, en het is heel leuk om er te spelen.’ Zijn bandmaatje Ties vult aan. ‘Het publiek is heel open. Wij worden hier soms gek aangekeken met ons kwartet. Daar vinden ze het juist fantastisch.’ Vincent wijst op de muzieksoort die hij speelt: ‘Voor de jazz en zwarte  muziek is Amerika hét land. De belangrijkste labels zitten er, de agenten, mensen met een wereldwijd netwerk, de toonaangevende journalisten. Het is passen en meten met subsidies om het betaalbaar te maken om er te kunnen spelen. Elke subsidie die je kan krijgen moet je aanvragen. De ambitie van onze band is om kostendekkend te zijn. Wat je wilt is leren om op hetzelfde niveau te kunnen werken als Amerikanen. Zeker op het gebied van promotie is het enorm leerrijk. Je leert er hoe je mensen enthousiast maakt voor iets dat ze nog niet kennen. Daar kunnen ook Nederlandse clubs veel van leren.’

Afgesloten wordt er door het Amstel Quartet, die een compositie spelen die niet zonder hun Amerikaanse avontuur tot stand had kunnen komen. De compositie July is van de bekende Amerikaanse componist Michael Torke. Torke schreef het speciaal voor het Amstel Quartet, nadat de agent van het kwartet contact had gelegd met de agent van Torke.