Binnen een gezonde gemeenschap neemt het orkest als organisatie een belangrijke plaats in. Orkesten kunnen binnen de gemeenschap op verschillende niveaus functioneren al naar gelang de wensen van de gemeenschap en de positionering van het orkest.

Betrokkenheid met de gemeenschap gaat over outreach (het naar buiten toe treden om mensen te bereiken) en het opbouwen van relaties in de regio waar het orkest opereert. Door een sterke aanwezigheid in de gemeenschap te creëren, wordt het orkest een pilaar van de samenleving.  Door een sterke aanwezigheid groeit het ‘merk’ van het orkest, profiteert de gemeenschap en groeit het potentieel aan nieuwe bezoekers.

Bewuste betrokkenheid bij de gemeenschap is een kernstrategie bij succesvolle orkesten. Het rapport ‘Fearless Journeys’ stelt dat een van de succesfactoren het actief benaderen van de gemeenschap door het orkest is; in plaats van te wachten totdat zij naar jou toekomen, breng je jouw muziek naar hen toe.

Het artikel ‘A Sound Investment' benadrukt het belang van outreach programma’s op het platteland waarbij regionale orkesten (met name de door de overheid gefinancierde orkesten) concerten geven in plattelandsgebieden om publieksgroepen te bereiken die niet de lange afstand naar de grote steden kunnen afleggen voor een concert.

Betrokkenheid bij de gemeenschap kan vanuit twee brede invalshoeken benaderd worden, namelijk sociaal en zakelijk.

Sociaal
De sociale betrokkenheid van orkesten bij de gemeenschap varieert van één-op- ééncontacten tot groepspresentaties. Meestal richt deze betrokkenheid zich vooral op jongeren en minderheden.  Een aantal sociale initiatieven die orkesten nemen zijn onder andere:

• Mentorschapprogramma’s door musici voor schoolkinderen waarvoor weinig voorzieningen zijn
• Muziekeducatiedagen op scholen
• Etnische cross-over concerten
• Korting op/ gratis kaarten

Het doel van sociale betrokkenheid is om de aanwezigheid van het orkest binnen de gemeenschap te vergroten en om relaties en vertrouwen op te bouwen.

Zakelijk
Het versterken van de band tussen orkesten en het bedrijfsleven is een manier om een groter bewustzijn van de orkesten bij een breder publiek te creëren en is een mogelijke bron voor aanvullende inkomsten. In de case study van het Memphis Symphony Orchestra had het orkest succes met het programma ‘Leading from every chair’ waarin musici aan FedEx medewerkers werden gekoppeld en hen in leiderschap en teamwerk trainden.