Muziek Centrum Nederland

Alphons Diepenbrock

Veel getalenteerde jonge musici komen na hun middelbare school voor een dilemma te staan: kiezen voor een zeker bestaan, door bijvoorbeeld economie of rechten te gaan studeren, of toch proberen je brood te verdienen in de muziek. Ook Alphons Diepenbrock maakte die afweging. Hij koos echter niet voor de piano, viool, zang of compositie. Evenmin liet hij zich verleiden tot een zogenaamd ‘verstandige’ studie, waarmee hij vrijwel verzekerd zou zijn van een goede baan. In plaats daarvan koos Diepenbrock voor zijn andere grote liefde: de klassieke talen. Het was een keuze die van grote invloed zou blijken op zijn composities.

Tijdens zijn studie maakte Diepenbrock kennis met medestudenten als Frederik van Eeden, Jacques Perk en Albert Verwey, die later faam zouden verwerven als ‘De Tachtigers’. Diepenbrock zette als eerste componist gedichten van deze literaire groep op muziek, vaak tot groot genoegen van de auteurs. Vanaf de jaren negentig waagde Diepenbrock zich ook aan grotere werken, zoals een mis voor solisten, koor en orkest.

Diepenbrock liet zich een tijdlang voornamelijk stimuleren door de Duitse cultuur. Hij was intiem bevriend met Gustav Mahler. Vanaf 1897 verschijnen echter steeds meer Franse gedichten in het liedrepertoire van Diepenbrock. Zijn compositiestijl krijgt vanaf dat moment meer helderheid en een veelal modale melodieopbouw, verwant aan composities uit de Franse romantiek. Hiermee introduceerde hij een nieuwe stijl van componeren in Nederland, die zou worden voortgezet door Willem Pijper en Hendrik Andriessen.

Astrid de Jager

Factsheet

Naam: Alphonsus Joannes Maria Diepenbrock
Geboren: Amsterdam, 1862
Overleden: Amsterdam, 1921
Opleiding: Klassieke talen aan de Universiteit van Amsterdam
Werk:
1888-1894: leraar klassieke talen aan het Stedelijk Gymnasium Den Bosch
1888-1921: auteur en muziekcriticus voor diverse tijdschriften
1894: privéleraar klassieke talenStijl: Duits, later Frans georiënteerd

Inspiratoren van Diepenbrock zijn:

Mahler, Nietzsche, Strauss

Opvallend weetje:

Tijdens zijn leven schreef Diepenbrock vele liederen, zowel met piano- als orkestbegeleiding. Ook componeerde hij voor diverse gelegenheden werken voor grotere bezettingen. In zijn oeuvre bevinden zich slechts een paar puur instrumentale werken.

NB: de liederen van Diepenbrock vormen een rode draad tijdens het Presentatiepodium van de Dag van de Kamermuziek 2009. Voor meer informatie klik hier

Alphons Diepenbrock met zijn kinderen Foto: Nederlands Muziek Instituut

Enkele voorbeelden van liederen van Diepenbrock:
klik op de links voor een pdf

Kenmerkende uitspraken van Alphons Diepenbrock:
  • ‘Als muziek ooit weer de betekenis moet krijgen die ze in de Antieke periode […] en in de Middeleeuwen had […], dan moet ze het oude vocale element herontdekken, en zang weer tot het fundament van musiceren maken in plaats van de instrumenten.
  • ’Over Beethoven: ‘Nu was de muziek de kunst van het indivdueele, solitaire gevoel geworden, de onthulling van de geheimen eener zeldzame en eenzame menschenziel, in de immaterieelste materie, de zichzelf beluisterende, zichzelf verheerlijkende emotie, de kunst der negentiende eeuw [..].
Bookmark and Share