Nederlanders die voor 1972 zijn geboren, zullen zich het hoofd van Jan Pieterszoon Sweelinck wellicht voor de geest kunnen halen. Zijn beeltenis prijkte immers jarenlang op het biljet van 25 gulden.

Niet zo vreemd als het lijkt, want de Amsterdamse Orpheus is tot op de dag van vandaag een van de belangrijkste ambasadeurs van het Nederlandse muziekleven. Van heinde en verre trok hij leerlingen aan. Vooral uit het Noorden van Duitsland stroomden jonge musici toe om bij de Nederlandse meester te studeren. Hierdoor strekte Sweelincks invloed zich niet alleen uit tot zijn eigen land en tijd, maar – via zijn studenten – ook tot de grote namen uit de Duitse barokmuziek, waaronder Dieterich Buxtehude en Johann Sebastian Bach.

Niet zo verwonderlijk dus, dat het Internationale Orgelconcours een weekend rond deze grootheid organiseert. Er zijn diverse verplichte werken van Sweelinck, waaronder Pavana Hispanica. De basismelodie van deze pavane verscheen voor het eerst in een zetting van Cabezón, een werk met de titel Pavana Italiana. Via Engeland bereikte deze Pavane de Nederlanden en werd daar bekend onder de naam Spaanse Pavane. Op deze populaire melodie componeerde Sweelinck vier pittige variaties voor toetsinstrument. Nieuwsgierigen naar dit kleine meesterwerk kunnen terecht op YouTube, waar een fraaie uitvoering van Ton Koopman te beluisteren valt: www.youtube.com/watch.

Astrid de Jager