Rond de Tweede Wereldoorlog stond het werk van Hans Osieck regelmatig op het programma. Nu, tien jaar na zijn dood, lijkt de componist slechts een papieren voetnoot bij de geschiedenis. En dat doet zijn ‘beknopte, vlotte speelstukken’ onrecht. De speelse muziek van Osieck is er om gehoord te worden, om leven in de brouwerij te brengen. Een herwaardering van de muziek van een ‘homo ludens in optima forma’.

Het is vaak onwetendheid die het werk van een componist als Hans Osieck van het podium verdreven heeft. Slechts een enkeling zoals de pianist Frans van Ruth houdt zich nog wel eens met zijn werk bezig. Deze leerling van Osieck gaf als tiener de eerste publieke uitvoering van diens Pianosonatine nr. 2 uit 1965 en heeft het werk sindsdien op zijn repertoire gehouden.

Dat Osieck, op 25 januari 1910 geboren in Amsterdam en tien jaar geleden gestorven, voor de piano schreef is niet zo gek. Hij was in de eerste plaats een zeer goede pianist. Osieck studeerde in het Duitse Stuttgart, slaagde in 1934 cum laude en maakte in Nederland in datzelfde jaar indruk met een pianoconcert. Hij zou het concert al snel als een onrijp jeugdwerk terugnemen, maar hij trok er wel de aandacht mee van dirigent Carl Schuricht. De dirigent was zeer te spreken over de compositie en gaf Osieck terloops de belangrijkste compositieles van zijn leven. ‘Je moet erdoorheen kunnen blazen’, zei hij toen hij constateerde dat de instrumentatie veel zwaarder was dan de geest van de muziek.

Osieck die tegen zijn zin in Duitsland had gestudeerd – zijn ouders meenden dat de muziekopleidingen in het buitenland nu eenmaal beter waren – nam het advies ter harte. Met werken als de Fantasie over In een blauw geruite kiel uit 1936, het concert voor twee piano’s en orkest uit 1943 en het Tweede pianoconcertino uit 1950 slaat hij een lichtere toon aan. Een toon die Wouter Paap enkele jaren later deed opmerken dat zijn muziek ‘van de probleemloze soort’ was, ‘beknopte, vlotte speelstukken, muzikantesk gemaakt en virtuoos uitgevoerd’. Het is waar, en het doet de componist zoals gewoonlijk tekort. Zo is in de in 1939 geschreven Sonate voor piano solo de geest van de tijd wel degelijk aanwezig. Ook het pianowerk Varsovie accuse, geschreven in 1946 na de verwoesting van Warschau verraadt een geëngageerde geest.