Aan de vooravond van Gustav Mahlers honderdste sterfjaar wijdt het Koninklijk Concertgebouworkest op 9 en 10 december het programma ‘Second Life’ aan componisten die op verschillende manieren aan Mahler herinneren. Willem Jeths, die eerder al zijn Flügelhorn Concerto – al fondo per l'oscuro – in opdracht van het KCO schreef, componeerde voor deze gelegenheid Scale per orchestra sinfonica, dat tijdens het concert van 9 december in première gaat en een dag later wordt herhaald.

‘Het tweede leven van muziek is niet alleen het citeren van die muziek, maar ook het componeren in de geest ervan; associaties, die zo essentieel zijn in mijn componeerproces, zijn niet zelden verbonden met bestaande muzieken,’ zegt Jeths. ‘Scale per orchestra sinfonica sluit daarom goed aan bij het thema: een citaat uit de zesde en een aantal citaten uit de tiende symfonie van Mahler hebben me mede tot het schrijven ervan geïnspireerd.’

Behalve Jeths' vertrouwdheid met de Finale van de tiende symfonie lag aan Scale per orchestra sinfonica tevens een buitenmuzikaal gegeven ten grondslag. De directe aanleiding voor het componeren vormde het cruciale moment uit Mahlers laatste levensjaren, waarover Jeths las in Oliver Hilmes' biografie van Alma Mahler. Op 16 februari 1908 zitten Gustav en Alma Mahler in hun kamer in het New Yorkse Majestic Hotel, als hun aandacht wordt getrokken door rumoer beneden in de straat. Een jaar daarvoor is hun oudste dochter gestorven, en Mahler zelf weet inmiddels dat hij niet lang meer te leven heeft. Het rumoer blijkt afkomstig van een reusachtige begrafenisstoet voor een omgekomen brandweerman, die recht onder het raam van de Mahlers halt houdt. Na een toespraak volgt een enkele slag op de gedempte trom, en dan stilte. Dat simpele gebaar maakt een overweldigende indruk op de componist en zijn vrouw, die in tranen uitbarsten, en zal in precies die vorm terechtkomen in de finale van Mahlers tiende symfonie, waar het de luisteraar treft als een symbool van sterfelijkheid.