Muziek Centrum Nederland

Projecten

Doorsnede van de Klankkaatser [Tekening: Farhan Alibux]


Klank als materie

Overzicht klanksculpturen

1. De Klankkaatser

De klank uit de geluidmachine wordt door de gehele wand weerkaatst naar een punt op oorhoogte en komt dus niet uit één bepaalde richting, maar van alle kanten. Hierdoor ervaren luisteraars de sensatie alsof de klanken ín hun hoofd worden gecreëerd. De sfeer in de Klankkaatser is sober, subtiel en intens. Geen spektakel, geen sensatie, maar concentratie en contemplatie. Het is een plek als een kapel of een tempeltje, waarin mensen even uit hun alledaagse leven kunnen stappen en tot introspectie kunnen komen.

2. De Eckoo

De Eckoo kan bespeeld worden door een speler, maar kan ook met een computer aangestuurd worden. De Eckoo heeft panfluiten, clusters en basfluiten als registers. Hij heeft een speeltafel vol schuiven en knoppen en doordat hij via een computer kan werken, is de Eckoo heel snel en flexibel. In deze overzichtstentoonstelling wordt hij ingezet als geluidmachine. De Eckoo kan extreem breed opgesteld worden, waardoor hij grote ruimten kan vullen met klanken, die voor de bezoeker van alle kanten lijken te komen.

3. De Bassen

De tien Bassen zijn, met hun rijke scala aan boventonen, het fundament van deze grote klanksculptuurtentoonstelling. Zij worden van wind voorzien door kleine regelbare 12Volt-motoren.

4. De Oer-Oorsprong

In deze fluit van 12,5 meter hoogte staat de bezoeker dáár waar het geluid gemaakt wordt, in de Oorsprong van geluid. De Oer-OorSprong is in 1999 gemaakt voor de tentoonstelling over Kunst, Wetenschap en Techniek: Magiorama.

5. De Kroon

Omdat Hans van Koolwijk dichter bij de klank wilde zijn en dat ook wilde voor zijn bezoekers, en om hen de klank zelf te laten manipuleren zodat zij zich meer gaan verwonderen, bouwde hij een kleine cirkel van fluiten waar zij hun hoofd in kunnen steken, als een kroon. Door een grote slappe ballon te manipuleren reageren de fluiten zeldzaam subtiel op de steeds veranderende winddruk.

6. De Oer-Kaatser

In de Oer-kaatser wordt de klank door de polyester schaal gekaatst naar een punt vlak voor de schaal, het tweede brandpunt van een ellipsoïde. Daardoor gaat die klank zich in een ruimte principieel anders gedragen. Op plaatsen waar de kaatsklank nóg eens kaatst lijkten de dubbel gekaatste klanken van hele andere locaties te komen dan uit de schaal.

7. De Bellen

Zeven bellen hangen dicht bij elkaar aan lange dunne lijnen en kunnen vrij swingen in de ruimte. Door minieme variaties in slingerlengten verschillen de slingertijden enigszins, waardoor de bellen lange tijd tegen elkaar blijven tinkelen. Het is weer een combinatie van beeld en klank, een
‘oer’installatie. Eenvoudig, begrijpelijk en toch onnavolgbaar in zijn werking: het is balsem voor de ziel.

8. De Bassboxen

De Bassboxen zijn het succesvolste resultaat van langlopend onderzoek naar andere manieren van fluiten aanblazen. Twee krachtige luidsprekers dienen als elektrische luchtpompen die precieze stootjes wind naar vier fluiten sturen, waardoor ritmisch interessante klanken ontstaan. De bamboefluiten blazen gemakkelijk over en zijn gevoelig voor snelle, kleine drukverschillen. Dit is een intiem en meditatief werk dat schone, edele en ruisvrije klanken produceert en dat een subtielere positie inneemt dan veel van de andere werken.

9. De Glissando

Twaalf snerpende fluitjes veranderen van toonhoogte, maar met een verschillende snelheid. Dat
geeft luide, bedreigende verschiltonen. De klotsingen van deze geluidgolven, die in de ruimte ontstaan, geven het effect alsof ze ín de oren worden gemaakt. Zo komt het werk voor toehoorders zéér dichtbij.

10. De Slurven

De Slurven  rollen zich eerst uit en maken welluidende herrie. Bij het oprollen van de Slurven krijg je een prachtig neerwaarts glissando te horen.

11. Kniktiks

Tenslotte zullen op de kop van de Piet-Hein Kade vóór het terras van de Star Ferry de Kniktiks in een cirkel geplaatst worden. In het middelpunt van de cirkel horen bezoekers het getinkel van de buisklokken die via de wind door schijven worden aangeslagen.

Naar boven

Klank als materie wordt georganiseerd door de Stichting Klankkaatser in samenwerking met Muziek Centrum Nederland, met steun van:
het Amsterdams Fonds voor de Kunst, het Fonds voor beeldende kunsten, vormgeving en bouwkunst, het Fonds Podiumkunsten, het SNS REAAL Fonds, het VSBfonds en het Thuiskopiefonds.

Info

De expositie Klank als materie vindt plaats in de openbare ruimtes van het Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam van 14 augustus t/m 12 september 2010.

  • Eckoo
  • Bassboxen
  • Bellen
  • Kniktiks
  • Slurven
  • Glissando
  • Oer-Orsprong
  • De Kroon
Bookmark and Share