Het eerste decennium van de negentiende eeuw was een keerpunt voor het klassieke muziekleven. In 1809 overleed ‘papa’ Haydn, de nestor van de Weense klassieke periode. Maar hetzelfde jaar bracht Felix Mendelssohn, wiens tweehonderdste geboortejaar we nu vieren. Een jaar later zag Robert Schumann het levenslicht. En in 1801 werd een van Neerlands belangrijkste vroegromantische componisten geboren: Johannes Bernardus van Bree.

Johannes van Bree werd al op jonge leeftijd gezien als een van de grootste (Nederlandse) muzikale talenten van zijn tijd. Hij was korte tijd concertmeester en soloviolist, maar legde zich al snel toe op het dirigeren. Van Bree was mede-oprichter van de Maatschappij Caecilia, een orkest dat uitsluitend bestond uit beroepsmusici, waarmee hij onder andere de eerste integrale Nederlandse uitvoering van Beethovens Negende symfonie, en Berlioz’ Symphonie fantastique verzorgde. Als componist liet Van Bree zich voornamelijk inspireren door Berlioz, en een enkele keer door Mendelssohn. In de laatste categorie valt het Allegro voor vier strijkkwartetten, dat op 28 maart 2009 zal worden uitgevoerd in het Concertgebouw. Dit werk is tegenwoordig de meestgespeelde compositie van Van Bree. Het lijkt bijna een leerstuk voor strijkorkest, een oefening in samenspel, waarbij de orkestleden verdeeld over vier strijkkwartetten in en halve circel zitten. Van Bree componeerde dit werk dan ook in 1845 voor zijn eigen Caecilia Orkest, een orkest dat hij vier jaar eerder oprichtte.

Astrid de Jager