Ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de Nederlandse StrijkKwartet Academie (NSKA) vond op 20 november 2011 in het Utrechtse Parnassos een discussie plaats o.l.v. Bart van Rosmalen, waaraan werd deelgenomen door vertegenwoordigers van o.a. Nederlandse strijkkwartetten, podia, muziekvakonderwijs, de Stichting Strijkkwartetten Nederland (SSN), het Muziekcentrum Nederland (MCN) en de NSKA.

Hieronder samenvatting van het verslag. De uitgebreide versie kan worden opgevraagd bij Stichting Strijkkwartetten Nederland: info@strijkkwartetten.nl

Discussie
De discussie draaide om de vragen wie op welke wijze kan bijdragen aan het succes van de Nederlandse strijkkwartetten, of er een gezamenlijk belang (bijv. publieksopbouw) is en zo ja, of er een gezamenlijke aanpak denkbaar is.

De discussie leidde tot de volgende bevindingen:

• De Nederlandse strijkkwartetten zoeken een breed publiek, waartoe men diverse wegen volgt zoals samenwerking met componisten en het brengen van klassieke muziek in een nieuwe context door samenwerking met andere podiumkunstdisciplines. Hierbij wordt er voortdurend naar gestreefd de passie voor strijkkwartetmuziek over te brengen.
• Een vast partnerschap van strijkkwartetten met een of enkele podia geeft een goede basis, maar het kunnen uitvoeren van hetzelfde programma op meerdere podia is buitengewoon belangrijk voor een verdere verdieping.
• (Strijkkwartet-)series over het land verspreid werken in deze uitstekend, maar dat lijkt moeilijk haalbaar na het wegvallen van de betreffende subsidie voor de SSN.
• Strijkkwartetten zijn bereid hun kennis en ervaring te delen met jong talent. De stichting Het Nieuwe Strijkkwartet wordt genoemd als initiatief om jonge kwartetten speelkansen te bieden.
• Door hun eigen, onderscheidende identiteit en gezonde wedijver zal directe samenwerking tot het spelen van octetten enz. beperkt blijven. Wel is er belangstelling voor een gemeenschappelijk festival, een gezamenlijke website, gebruik van de nieuwe media enz. voor de promotie van het strijkkwartet in het algemeen en het eigen imago in het bijzonder. Een concurrerende samenwerking om de diversiteit juist uit te dragen; werken aan je profilering en voorzichtig met concessies naar de zalen.
• Om als zaal onderscheidend te zijn bepalen programmeurs in hoge mate hun ‘inkoop’.
• Een vast abonnementspubliek werkt remmend op de mogelijkheden van de programmeur omdat (deels) dezelfde namen moeten terugkeren.
• Vernieuwende elementen vragen van de musici dat zij bereid zijn om het risico met de zalen min of meer te delen.
• Speciale series voor nieuw talent zijn aantrekkelijk voor een ouder publiek en kunnen extra fondsen opleveren voor de scholing.
• Programmeurs moeten gestimuleerd worden om zoveel mogelijk uit te gaan van het repertoire van de kwartetten en om de kwartetten een behoorlijk honorarium te betalen.
• Ook subsidiënten willen met hun geldelijke toewijzingen bijdragen aan de profilering van ensembles door ondersteuning te zoeken voor marketing en management.
• Het Conservatorium Amsterdam staat zeer positief tegenover het opnieuw invoeren van muziekonderwijs op de basisschool om daarna vanuit groepslessen talenten te kunnen selecteren die dan door privédocenten tot hun 18de op hun verdere muziekstudie moeten worden voorbereid. Het conservatorium ziet in dit verband het opleiden van goede muziekdocenten als onderdeel van hun bacheloropleiding als een belangrijke taak. Voor de masteropleiding wordt gedacht aan het specialisme ‘strijkkwartet’ met tevens een postdoctorale strijkkwartetopleiding. Hierover heeft het conservatorium contact met de NSKA.
• Werken aan openbare ‘masterclasses’ en openbare repetities met name op landelijke podia en op scholen.
• De zaalprogrammeurs zouden moeten worden gestimuleerd om een kwartetprogramma gezamenlijk in te kopen (kwantumkorting) en publieksdata uit te wisselen.
• Programmeurs zouden thematische programmering door strijkkwartetten kunnen stimuleren en opnames daarvan kunnen verkopen.
• Programmeurs zouden meer oor moeten krijgen voor Nederlandse strijkkwartetten.
• Componisten stimuleren strijkkwartetmuziek te schrijven.
• Ter verbetering van de positie van het strijkkwartet in Nederland dienen met name de ondersteunende en profiterende organisaties en structuren tot gezamenlijke initiatieven te worden aangezet.

De SSN zal de deelnemende organisaties benaderen om de zaken die bij de discussie op tafel zijn gekomen verder uit te werken tot praktische invullingen.