Medewerkers van het MIC laten u kennis maken met bijzondere items uit de collectie. Dit keer:

Matthijs Vermeulen - De stem van levenden
In 1981 verscheen een verzameling artikelen onder de titel De stem van levenden. Thea Vermeulen-Diepenbrock stelde het samen. Uit artikelen die haar man, componist/muziekcriticus Matthijs Vermeulen (1888-1967) schreef voor de Groene Amsterdammer (1949-1956). Artikelen die de hele muziekgeschiedenis bestrijken, van Palestrina en Peri tot Pijper.

Ik heb het boek gelezen en herlezen. Neem dat schitterende stuk over 'Het lijden volgens Johannes'. Over Bachs Johannespassion in vergelijking tot diens Mattheus. Je hoeft het niet met alles eens te zijn, om toch onomstotelijk vast te kunnen stellen dat het verschil tussen die twee eigenlijk nooit door iemand anders mooier onder woorden is gebracht.

En het is zo actueel als wat – niet alleen in de passietijd, maar het hele jaar door. In de eerste plaats omdat Bachs stem door de muziek levend is tot op de dag van vandaag. Maar in de tweede plaats ook omdat er door de muziek heen een stem klinkt die tot ons roept. De stem namelijk van mensen die worden gemarteld.

Een uitvoering van de Johannespassion brengt als je het zo bekijkt ´een nieuwe visie (…) op het oude drama, op Bach, en op onszelf.´

En dan komt het: ´De Johannes-Passie is gevoeld, gedacht, geplaatst op deze aarde; de Matthaeus-Passie ergens in een ruimte buiten de tijd als een herinnering welke wij meedragen. De eerste is de Passie van Martha, die de dingen doet, de tweede die van Maria, die over de dingen nadenkt. De eerste actief, de tweede contemplatief. De eerste heeft als uitgangspunt, als centrum, de mens in de God, de tweede de God in de mens.’

Waar gaat het dan volgens Vermeulen uiteindelijk om? Dat de toehoorder ‘in het gebeurende zelf veranderd’ wordt. Omdat we worden ‘geconfronteerd met de schuld die wij op ons laden door het lijden, de smarten van een mens (…). We zijn even bang, even laf tegenover de realiteit van Golgotha als tegenover de schedelplaatsen welke heten Auschwitz en Dachau.’

EvS

Bij MCN is de derde cd verschenen in de serie Jazz at the Concertgebouw: 'J.J. Johnson: What’s New, featuring Bobby Jaspar, Tommy Flanagan, Wilbur Little and Elvin Jones'. Er staan nooit eerder verschenen opnamen op van het concert dat het J.J. Johnson Quintet op 17 augustus 1957 gaf in het Amsterdamse Concertgebouw. Lees de bestelinformatie>>