werken in de webshop

"Voor een componist is het essentieel dat hij zich bewust is van de conventies, net als Bach en Beethoven in hun tijd," aldus Cornelis de Bondt; "hij moet zich realiseren dat hij in alles wat hij schrijft, in alle keuzes die hij maakt, zich altijd tot die conventies verhoudt, of hij dat nu leuk vindt of niet. Wanneer hij zich daar niet van bewust is, dan blijft datgene wat hij uitdrukt, hoe technisch bekwaam ook uitgevoerd, steken op het naïeve niveau van een circusnummer. En kunst overstijgt per definitie het naïeve."

De tot de Haagse School gerekende De Bondt, die in 1984 zijn studie aan het Koninklijk Conservatorium afsloot met de Prijs voor Compositie, treedt in al zijn werken in dialoog met de muziektraditie. Soms doet hij dat heel expliciet, zoals in het omvangrijke madrigalencommentaar Bloed (1998/2002), maar vaak ook op een aan het oor onttrokken niveau, in het geraamte van een compositie. Zo liggen in het fundament van zijn pianoconcert Die Wahre Art (2000), genoemd naar een essay van C.P.E. Bach, de eerste 25 maten van Weberns Symphonie opus 21 verzonken. "Kunst moet meer zijn dan een uitdrukking van de emotie van de kunstenaar," zegt hij; kunst is ook vorm, en "formalisme vergt een zekere distantie." Afstandelijkheid die in de luisterervaring vervolgens overbrugd wordt door de verleidingskracht van De Bondts grillige, virtuoze toontaal.

Bepaalde kernwaarden van de muziekpraktijk die van groot belang zijn voor de positiebepaling van een musicus, zoals diepgaande kennis van de traditie en een geconcentreerde luisterhouding, boeten echter in aan gezag, zo vreest De Bondt. Bij een recente uitvoering van zijn vroege pianowerk Grand Hotel (1985-88), geschreven voor Gerard Bouwhuis, die er indertijd jaren op studeerde, constateerde De Bondt dat het stuk in de loop der jaren verschillende gedaantes heeft aangenomen, dat het verschillende interpretaties toestaat die allemaal recht doen aan de partituur. "Het groeien in een partituur is voor mij niet primair een technische kwestie. De uitvoering van Grand Hotel is niet zozeer beter geworden, maar wel rijker, omdat ze leeft. Het gaat om de ruimte voor ontdekkingen die een partituur de musicus biedt, en de bereidheid zo'n ontwikkeling te volgen, mee te beleven – en dat kost geen uren maar jaren… Een dergelijke intensieve en tegelijkertijd uitgesponnen omgang met muziek lijkt, helaas, niet meer van deze tijd."

Joep Stapel