Muziek Centrum Nederland

Richard Rijnvos

Als de Duitse kunstenaar Joseph Beuys zegt dat ieder mens een kunstenaar is, dan is dat geen vrijblijvende uitspraak. Zijn werk, met elementaire materialen als vilt en vet, met performances die sterk ritueel zijn, is direct verbonden met de mythe van zijn voortbestaan, nadat zijn vliegtuig in 1944 neerstortte op de Krim.

Kunst is geen zaak waar je je halfhartig mee bezig kunt houden, kunst is van levensbelang. Deze toewijding is een in het oog springend kenmerk van het werk van Richard Rijnvos. Op 19 april gaat zijn compositie Riflesso sull'acqua voor althobo en orkest in première als onderdeel van de ZaterdagMatinee in het Concertgebouw. De toewijding is zichtbaar bij een bezoek aan zijn zorgvuldig geconstrueerde website, een wereld vol verrassingen (www.richardrijnvos.com). De geconcentreerde aandacht klinkt door in zijn muziek. Die is niet lichtvaardig opgezet. De noten ademen noodzaak. Rijnvos speelt dit spel met ernst en inzet. Die kan hij doorbreken met aanstekelijk dansende passages; met een doorkijkje naar een andere compositie; met een ongehaaste, sensuele sfeertekening waarin hij Venetië laat opdoemen, gesluierd door ochtendmist.

Als een zonnestraal die langs de vleugel van een tropische vlinder strijkt, en deze doet uitbarsten in een adembenemend feest van fluorescerende kleuren. Een geconcentreerd fronsend gezicht dat door een speelse inval plotseling oplicht in een geamuseerde glimlach. Een melodiegang waar zich een aura omheen vormt, een schittering die instrumenten enkel in samenspel verwerven.

In Block Beuys, dat Rijnvos schreef als reactie op de gelijknamige collectie van de kunstenaar in het Hessisches Landesmuseum in Darmstadt, laat hij je rondwaren door een mythische wereld vol geladen resonanties. Over een klankbed van bezwerende, pulserende samenklanken verklaart Beuys bij herhaling, "ieder mens is een kunstenaar." Een boodschap van levensbelang, van toewijding, en van hoop.

René van Peer

3 karakteristieke uitspraken van Richard:
  • In de afgelopen jaren heb ik een compositiemethode ontwikkeld die een immense ontketening binnen mijn harmonisch denkraam heeft teweeggebracht. Kort samengevat waarborgt deze methodiek dat een hyperchromatische samenklank volkomen natuurlijk naast een tonaal akkoord kan voorkomen. Het aldus ontstane egalitarisme in harmoniek ervaar ik als buitengewoon bevrijdend. Sindsdien behoort de sleetse tonaliteitsdiscussie wat mij betreft dan ook voorgoed tot het verleden. Al zal deze controverse ongetwijfeld in alle hevigheid en eeuwigheid in stand worden gehouden door verstokte avantgardisten en door hun tegenstanders, de sentimentele aanbidders van de Heilige Tonaliteit.

  • "Stijl beschikt over een saillante onmiddellijkheid. Of we nu naar muziek luisteren, een schilderij bewonderen, een roman lezen of een film kijken, binnen luttele momenten weet Stijl zich trefzeker als protagonist te manifesteren. Weliswaar laat Stijl zich niet gemakkelijk in woorden vangen, maar dat maakt het reflecteren erop juist zo fascinerend. Daarentegen vormt Stijl bij het scheppingsproces nooit mijn vertrekpunt. Tijdens de expeditie naar nieuwe, onbekende klanken wordt menig gebied doorkruist, zoals daar zijn: Concept, Ontwerp, Structuur, Proces, Vorm, Ontwikkeling, Karakter, Stemming, Betekenis. En feitelijk is Stijl het onvermoede eindstation."

  • Ik heb een enorme hekel aan moderne muziek.
Richard Rijnvos
Een beknopt persoonlijk portret

Richard Rijnvos houdt van:
Onverwachte ontmoetingen met katten, kuieren in Venetië en het eten van gegrilde sint-jakobsschelpen.

Richard Rijnvos laat zich inspireren door:
Boeken in plaats van schrijvers, doeken in plaats van schilders, theaterstukken in plaats van toneelschrijvers, films in plaats van cineasten, dansproducties in plaats van choreografen, muziekwerken in plaats van componisten.

Ziehier een greep: Palomar van de Italiaanse auteur Italo Calvino, Die Zweite Heimat van de Duitse filmmaker Edgar Reitz, "Torqued Ellipses" van de Amerikaanse beeldend kunstenaar Richard Serra, Sincerity and Authenticity van de Amerikaanse cultuurfilosoof Lionel Trilling, Victory Boogie Woogie van de Nederlandse schilder Piet Mondriaan, Sinfonietta van de Nederlands/Tsjechische choreograaf Jirí Kylián, Not I van de Ierse toneelschrijver Samuel Beckett.

Plus een oneindige rits cd’s, met daarin geen enkel werk van Dmitri Sjostakovitsj, maar wel O Vos Omnes van Alessandro Grandi (1586-1630).

Bookmark and Share