Leçons de ténèbres toen en nu

Tijdens het a.s. Festival Oude Muziek in Utrecht klinken op de late avond concerten met Leçons de ténèbres: lamentaties, traditioneel uitgevoerd in de dagen voor Pasen. In elk van deze concerten gaat ook een hedendaagse Nederlandse compositie in première. Een paneldiscussie onder leiding van Henk Heuvelmans (MCN) gaat aan de concertreeks vooraf.

Op vijf avonden staat het genre van de Leçons de ténèbres centraal in het festival. De grondslag voor deze composities vormen de negen lezingen uit Jeremia’s Lamentaties waarin de val van Jeruzalem, de verwoesting van de tempel en de uittocht van de Joden worden beweend. Traditioneel werden deze teksten in de kloosters eenstemmig gezongen tijdens de nachtelijke metten en lauden van de donkerste dagen van het kerkelijk jaar: de Goede Week voorafgaand aan Pasen. Al vanaf de 15de eeuw begonnen componisten deze klaagliederen meerstemmig te zetten, maar de onbetwiste bloeiperiode van dit genre viel in het 17de- en 18de-eeuwse Frankrijk. Samen met contrasterende gregoriaanse antifonen, psalmen en responsoria groeiden de polyfone lamentaties uit tot breedvoerige Leçons de ténèbres, waarvoor vele Franse componisten hun adembenemendste noten schreven. Toen de uitvoering van de Leçons de ténèbres van de nachtelijke uren naar de namiddag werden verplaatst, groeiden de tenebrae-diensten uit tot dé society-evenementen van de paastijd.

Aan elk van de vijf Ténèbres-concerten zal een hedendaagse componist een korte bijdrage leveren. Daan Manneke, Bart Visman, Anthony Fiumara, Boudewijn Tarenskeen en Max Knigge zetten een verrassend contrapunt bij het verschijnsel lamentatie.

Concerten “Leçons de ténèbres”
Pieterskerk, Utrecht, elke dag 22.30 uur

• di 31 aug.
  Il suonar parlante - 3 stemmen, 8 instr.
  Mathieu Aubery (~1728) / Max Knigge
• woe 1 sep.
  Ensemble Pierre Robert - 3 mannenstemmen, continuo
  Marc-Antoine Charpentier (1643-1704) / Bart Visman
• do 2 sep.
  Le Parlement de Musique - 2 vrouwenstemmen, orgel
  François Couperin (1668-1733) / Anthony Fiumara
• vrij 3 sep.
  La Sfera Armoniosa - 2 vrouwenstemmen, ensemble
  Marc-Antoine Charpentier (1643-1704) / Boudewijn Tarenskeen
• za 4 sep.
  Susanne Rydén sopraan, Paulina van Laarhoven gamba, Karl Nyhlin luit
  Michel-Richard de Lalande (1657-1726) / Daan Manneke

Paneldiscussie Leçons de ténèbres
Locatie: Utrechts Centrum voor de Kunsten
Datum: di 31 aug. 11.00 uur
Als inleiding op de concertreeks in de Pieterskerk leidt Henk Heuvelmans van Muziek Centrum Nederland een gesprek over repertoire, interpretatie en betekenis van deze muziek voor de Lijdenstijd.

Alle programma- en kassainformatie: www.oudemuziek.nl