Hendrik Andriessen
Henk Badings
Johannes van Bree
Lex van Delden
Alphons Diepenbrock
Cornelis Dopper
Géza Frid
Jan Pieterszoon Sweelinck 
Johannes Verhulst 
Wolfgang Wijdeveld 
Belle van Zuylen

Belle van Zuylen

Ontdekt door Mendelssohn, bevriend met Schumann, geridderd op zijn 26ste door koning Willem II: al vroeg maakte de Nederlander Johannes Verhulst (1816-1891) grote indruk in zijn geboorteland en in Leipzig, waar hij vier jaar doorbracht.

Hij was violist, organist en componist, maar zou zijn grootste triomfen als dirigent beleven, met vaste aanstellingen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Dat hij hierbij de meer avontuurlijke partituren van Berlioz, Liszt en vooral Wagner links liet liggen, betekende in 1886 het abrupte einde van een glansrijke carrière. In dat jaar werd Verhulst ontslagen bij Diligentia in Den Haag, waarna hij zijn overige betrekkingen als dirigent neerlegde. Hij trok zich terug uit het openbare leven en stierf vijf jaar later.

Verhulst schreef bijna al zijn composities voor 1850. Op zijn werkenlijst prijken onder meer een symfonie, diverse geestelijke koorstukken en ruim honderd Nederlandstalige liederen, de meeste op teksten van de dichtende arts Jan Pieter Heije.

Dat zijn muziek door jongere collega’s als Diepenbrock en Zweers werd afgekraakt, had vooral te maken met zijn conservatieve smaak als dirigent en bestuurder. Wie nu naar werken van Verhulst luistert, hoort hechte en expressieve composities waarvan sommige een vaste plek op het repertoire verdienen.

Neem de meeslepende Mis die Verhulst tussen 1840 en 1843 componeerde. Hoewel de invloed van Beethoven onmiskenbaar is, klinkt in de voor die tijd gewaagde harmonieën de eigen stem van een zelfverzekerde componist. Tijdens de Nederlandse première in 1847 toonde het Haagse publiek zich enthousiast: ‘bijna zonder einde was het juichen en applaudisseren’, aldus een recensent.

Dit belooft wat voor de drie uitvoeringen van de Ouverture Gijsbrecht van Aemstel die het Residentie Orkest eind maart 2010 in de hofstad en in Antwerpen verzorgt.