Verslaving aan het ritme in talkshow THE MIX (verslag)

‘De kracht van elk voetbalteam zit in de keeper, de kracht van elke band zit in de drummer.’ Dit is een van de stellingen waar drumgigant Lucas van Merwijk, Moke-drummer Rob Klerkx en de avant-gardistische slagwerker Arnold Marinissen over van gedachten wisselen in talkshow THE MIX van 10 mei 2010.

Klerkx ziet wel wat in het beeld, dat gastheren Robbert Tilli (MCN) en Tom Engelshoven (OOR) schetsen: ‘Net als een keeper houdt de drummer het overzicht. Drummers kunnen goed denken in structuren.’ Als popdrummer heeft hij een unieke rol: hij geeft leiding met het ritme, maar blijft op de achtergrond: ‘Ik speel in dienst van de song. Daarin vind ik een drumsolo niet passen.’

Voor Van Merwijk - ooit de leermeester van Klerkx - is dat anders. ‘Ik hou heel erg van drumsolo’s. Maar het hangt af van de context, in pop slaat een drumsolo meestal nergens op, in jazz kun je al wat meer, en in latin draait alles om de drums.’

Marinissen beweegt zich in verschillende muzikale werelden en speelt ook regelmatig als solist. Daarbij beperkt hij zich echter niet tot drums: hij bespeelt alles wat ritme kan geven. Ter illustratie speelt hij een compositie met maracas (sambaballen) in de hoofdrol.

Onderdeel van het leven

Marinissen speelt bijna verstild, met gesloten ogen, terwijl zijn polsen de bewegingen maken. Het grote contrast met Van Merwijk laat zien dat de ene slagwerker de andere niet is. Van Merwijk improviseert ter plekke een stuk en gaat daarbij expressief en energiek tekeer, nu en dan gebruikt hij zelfs zijn elleboog om het drumvel te bedwingen.

Wat overeenkomt is de opperste concentratie, die ook te zien is bij Klerkx, als hij wat ritmepatronen laat horen die hij bij Moke gebruikt. Drie heel verschillende mensen, die een passie voor ritme delen. Ze zijn alledrie onder de indruk als er een fragment van de Senegalese Doudou N’Diaye Rose wordt getoond, die met een zee van percussionisten een gecompliceerde ritmiek uitvoert.

Van Merwijk speelt vaak samen met Doudou’s zoon Aly en is enthousiast over de manier waarop ritmiek in de Afrikaanse cultuur onderdeel van het leven is: ‘Zoals je hier melodieën hebt, heb je daar ritmes. Wij spelen bij trouwerijen een vaste melodie, zij spelen een ritme bij elke belangrijke gebeurtenis. Er is zelfs een ritme dat hoort bij de ontmaagding.’

Staat van zijn

Zo cruciaal als ritme is in de Afrikaanse samenleving, is het ook in het leven van Van Merwijk, Marinissen en Klerkx. Marinissen begon zijn muzikale leven op de dwarsfluit, maar dat was een ‘grove vergissing’. Dankzij een ‘onwaarschijnlijk leuke’ leraar op de muziekschool kwam hij in aanraking met de drum en andere ritme-instrumenten.

Van Merwijk herinnert zich dat hij als klein jongetje al gebiologeerd achter de drummer van de fanfare aanliep. ‘Ik ging altijd zo snel mogelijk vanuit school naar huis om te drummen. Dan voelde ik me beter. Die functie heeft het voor mij nog steeds, dat ik er iets in kwijt kan. Het is altijd mijn streven om in een toestand te komen waarbij je alles weg kunt wassen, om er schoon weer uit te komen.’ Klerkx herkent het gevoel: ‘Drummen is verslavend, je kunt in een andere staat van zijn terechtkomen.’

Ondanks die verslaving aan het ritme, ontpopt Klerkx zich ook steeds meer als zanger en liedschrijver. Voor een afsluitende improvisatie pakt hij dan ook zijn gitaar erbij, terwijl Van Merwijk achter de drum plaatsneemt en Marinissen zijn eigen verzameling ritme-instrumenten bespeelt. De muziek heeft, zoals het hoort, opnieuw het laatste woord in THE MIX.
(Renate Sun-Louw)

Muziekencyclopedie

• Lucas van Merwijk
• Rob Klerkx

Web

• Arnold Marinissen